Eén op de vijf (authentieke) Westlanders heeft moeite met lezen, schrijven, rekenen of digitale middelen. Dat zijn circa 19.000 (!) mensen. Grote kans dus dat ook op Westlandse werkvloeren collega’s rondlopen die liever geen formulieren invullen, instructies ontwijken of extra tijd nodig hebben voor digitale taken. Dat moet en kan anders, vindt gemeente Westland, dat samen met Taalnetwerk Westland recent de campagne “1 op de 5” lanceerde.
‘Vaak weten werkgevers niet eens dat er laaggeletterdheid in hun bedrijf is’, zegt Vince van der Knaap van Ontzorg.nu, dat Nederlandse taaltrainingen verzorgt voor bedrijven. ‘Logisch, laaggeletterdheid is er wél, maar je ziet het niet meteen. Juist daarom is het belangrijk dat we het bespreekbaar maken.’
In sectoren als bouw, transport, logistiek, schoonmaak en glastuinbouw zijn praktische vaardigheden belangrijk. Toch gaat er ook daar veel mis als basisvaardigheden ontbreken. Werkinstructies worden verkeerd begrepen, veiligheidsvoorschriften niet goed opgevolgd of digitale systemen nauwelijks gebruikt. Volgens Van der Knaap begint verbetering bij herkenning. ‘Laaggeletterdheid betekent niet dat iemand dom is of niet wil leren. Het betekent dat iemand op een bepaald vlak ondersteuning nodig heeft. Als werkgever kun je daar écht het verschil maken.’
Spannend
Het gesprek aangaan is vaak spannend. Veel mensen schamen zich voor hun beperkte taalvaardigheid en doen er alles aan om het te verbergen. ‘Daarom is de toon van het gesprek cruciaal’, zegt Van der Knaap. ‘Als leidinggevende hoef je geen probleem te benoemen, maar kun je juist kansen schetsen. “Zullen we samen kijken hoe we het makkelijker kunnen maken voor jou?” Zo’n benadering opent deuren.’
Bedrijven die investeren in taaltraining zien vaak meer dan alleen betere lees- en schrijfvaardigheden. Van der Knaap: ‘We merken dat medewerkers meer zelfvertrouwen krijgen, veiliger werken en minder fouten maken. Maar misschien nog belangrijker: ze voelen zich meer gezien en gewaardeerd. Voor het bedrijf betekent het een gestroomlijnder en efficiëntere workflow.’
Voordelen bedrijven
Maar er zijn meer voordelen voor ondernemers. Van der Knaap: ‘Wij hebben vanuit onze organisatie vaak te maken met uitval en re-integratie. Uitval kán te maken hebben met laaggeletterdheid. En re-integratie gaat nu eenmaal sneller wanneer een werknemer meerdere mogelijkheden heeft, bijvoorbeeld door betere taalbeheersing en digitale vaardigheden. Dus ik zeg vaak tegen ondernemers: investeer vooraf, dat scheelt kosten achteraf.’
Goed werkgeverschap
De campagne 1 op de 5 van Gemeente Westland wil Westlandse bedrijven helpen om laaggeletterdheid aan te pakken. Via de website 1opde5.nl kunnen werkgevers snel in contact komen met partijen die ondersteuning en trainingen bieden. Want nogmaals: laaggeletterdheid bespreekbaar maken is zeker geen zwaktebod, benadrukt Van der Knaap. ‘Het is juist een teken van goed werkgeverschap. Je investeert in je mensen, en dat betaalt zich terug in vertrouwen, veiligheid én betere resultaten.’
